ΕΠΕΞΗΓΗΣΕΙΣ

Στη σελίδα αυτή υπάρχουν επεξηγήσεις, και κείμενα τα οποί απαρουσιάζουν μια σειρά όρους (όπως το ΕΣΠΑ, το ΚΠΣ, τα ΙΑΚ,κτλ) που μπορεί να γοητεύουν τους τεχνοκράτες και τους ειδικούς αλλά αποτελούν μια terra incognita για τους περισσότερους.
Μπορείτε να μας στείλετε επίσης τις απορίες σας για να τις διευκρινήσουμε εδώ, μιας και -σίγουρα- αυτό δεν αφορά μόνο εσάς αλλά και πολλούς από μας

ΕΣΠΑ= σημαίνει "Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς", και δεν είναι τίποτα άλλο από την νέα προγραμματική περίοδο 2007-2013. Όλοι θα θυμάστε το Γ΄ ΚΠΣ. Ήταν η προγραμματική περίοδος 2000-2006. Το Γ΄ ΚΠΣ έχει φτάσει στο τέλος του. Ξεκινάει λοιπόν μια νέα προγραμματική περίοδος έως το 2013, η οποία ονομάστηκε ΕΣΠΑ. Και είναι με άλλα λόγια το Δ΄ ΚΠΣ, δηλαδή το Τέταρτο Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης. Δεν είναι λοιπόν κάποιο συγκεκριμένο πρόγραμμα όπως νομίζουν οι περισσότεροι. Είναι γενικότερα το σύνολο των προγραμμάτων. Θα το χαρακτήριζα ως μια “ομπρέλα” κάτω από την οποία, μεταξύ άλλων, βρίσκονται και τα προγράμματα για την ίδρυση νέων επιχειρήσεων και τον εκσυγχρονισμό υφιστάμενων, τα οποία και σας ενδιαφέρουν περισσότερο. Το ΕΣΠΑ έχει ως κοινοτική συνδρομή 20,4 δισ. Ευρώ, τα οποία με την εθνική χρηματοδότηση αθροίζονται σε 32 δισ. Ευρώ. Στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ πρόκειται να υλοποιηθούν 8 Τομεακά Επιχειρησιακά Προγράμματα, που αντιστοιχούν στο 61% των πόρων και 5 Περιφερειακά Επιχειρησιακά Προγράμματα (ΠΕΠ), στα οποία κατανέμεται το 39% της δημόσιας χρηματοδότησης. Το τομεακό πρόγραμμα “Ανταγωνιστικότητα & Επιχειρηματικότητα” (το πρώην Ανταγωνιστικότητα) με δημόσια χρηματοδότηση (εθνική και κοινοτική) 1,721 δισ. ευρώ, είναι αυτό που περιλαμβάνει τις περισσότερες δράσεις για την επιδότηση νέων επιχειρήσεων και τον εκσυγχρονισμό υφιστάμενων. Ακόμα δεν έχει προκηρυχθεί καμία δράση του.
Συχνά Ερωτήματα και Απορίες
Τι είναι το ΕΣΠΑ
Το ΕΣΠΑ είναι το νέο ΚΠΣ, το 4ο κατά σειρά για τη χώρα μας.

Προγράμματα 2007-2013

Η ισόρροπη ανάπτυξη των περιοχών της Ευρωπαϊκής Ένωσης με ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής αποτελεί στρατηγικό στόχο της. Στο πλαίσιο της αναθεωρημένης Στρατηγικής της Λισσαβώνας, η Ευρωπαϊκή Ένωση αποσκοπεί στην προώθηση μίας ανταγωνιστικής και δυναμικής οικονομίας βασιζόμενης στη γνώση, που οδηγεί στη δημιουργία περισσότερων και ποιοτικών θέσεων εργασίας, και συνάδει με τις προτεραιότητες της αειφόρου ανάπτυξης.
Προς αυτή την κατεύθυνση κινητοποιείται και η Ευρωπαϊκή Πολιτική Συνοχής για την περίοδο 2007-2013. Σε μία διευρυμένη Ευρωπαϊκή Ένωση, η πολιτική αυτή είναι αναγκαία περισσότερο από κάθε άλλη φορά για την επιτάχυνση της σύγκλισης, δίνοντας έμφαση στην ανάπτυξη και την απασχόληση. Στη νέα περίοδο, τα χρηματοδοτικά μέσα που διατίθενται για την Πολιτική Συνοχής είναι το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ), το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) και το Ταμείο Συνοχής («Ταμεία»).
Για την περίοδο 2007-2013 κάθε Κράτος Μέλος καταρτίζει και υποβάλλει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ένα κείμενο, το Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς (ΕΣΠΑ), που αποτελεί το πλαίσιο για τον προγραμματισμό των Ταμείων σε εθνικό επίπεδο. Το ΕΣΠΑ πρέπει να είναι συνεπές με τις Στρατηγικές Κατευθυντήριες Γραμμές για την Πολιτική Συνοχής 2007-2013 και να συνδέεται στενά με το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων (ΕΠΜ) του Κράτους Μέλους, στο οποίο περιγράφονται τα μέτρα που θα εφαρμοστούν για την υλοποίηση της Στρατηγικής της Λισσαβώνας σχετικά με την απασχόληση και την ανάπτυξη.
Το ελληνικό ΕΣΠΑ, που περιγράφει τη στρατηγική της χώρας και τον τρόπο με τον οποίο η Ελλάδα προγραμματίζει να αξιοποιήσει την κοινοτική συνδρομή ύψους 20,4 δις ευρώ κατά τη νέα περίοδο προγραμματισμού 2007-2013, έχει υποβληθεί και εγκριθεί από την Επιτροπή το Μάρτιο του 2007, δεδομένου ότι πληροί όλες τις παραπάνω προϋποθέσεις. Το ΕΣΠΑ πρόκειται να αποτελέσει (όπως και το Γ’ ΚΠΣ) ένα σημαντικό μέσο για την προώθηση της ατζέντας της Λισσαβώνας στην Ελλάδα. Οι γενικές προτεραιότητες που περιλαμβάνονται σε αυτό εξειδικεύονται και υλοποιούνται μέσω  Επιχειρησιακών Προγραμμάτων, τομεακών και περιφερειακών.
Η νέα περίοδος προγραμματισμού 2007-2013 πρόκειται να είναι ιδιαίτερα σημαντική και για την εφαρμογή της Πολιτικής Αγροτικής Ανάπτυξης και της Πολιτικής Αλιείας στη διευρυμένη Ευρωπαϊκή Ένωση. Κάθε Κράτος Μέλος οφείλει να αποτυπώσει τη στρατηγική του σε σχέση με την ανάπτυξη του τομέα της γεωργίας και των αγροτικών περιοχών σε ένα προγραμματικό κείμενο, το Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΣΣΑΑ). Αντίστοιχα για τον τομέα της αλιείας και των αλιευτικών περιοχών, θα πρέπει να διαμορφώσει το Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο Ανάπτυξης της Αλιείας (ΕΣΣΑΑΛ). Η στρατηγική για κάθε τομέα, που πρέπει να είναι απόλυτα συνεκτική και συμπληρωματική με το ΕΣΠΑ, εξειδικεύεται και υλοποιείται μέσω Επιχειρησιακών Προγραμμάτων, τα οποία συγχρηματοδοτούνται από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο για την Αγροτική Ανάπτυξη (ΕΓΤΑΑ) και από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Αλιείας (ΕΤΑ).

Ιατροκοινωνικά
Τα Ιατροκοινωνικά Κέντρα αποτελούν την βασική δομή προώθησης της Κοινωνικής Ενσωμάτωσης των Ελλήνων Τσιγγάνων και εντάσσονται στον σχεδιασμό του Ολοκληρωμένου Προγράμματος Δράσης (Ο.Π.Δ.) που ξεκίνησε το 2002. Πιο κάτω θα βρείτε μια περιγραφή του τι έγινε έως τα μέσα του 2005, όπως τουλάχιστον παροσιάζεται στο επίσημο ΕΣΔΕΝ 2005-2006.


Στο πλαίσιο της Εθνικής πολιτικής για τους Έλληνες Τσιγγάνους, το ΥΠΕΣΔΔΑ υλοποιεί από το 2002 Ολοκληρωμένο Πρόγραμμα Δράσης (Ο.Π.Δ.) βασικός στόχος του οποίου είναι η ομαλή ένταξη των αθιγγάνων στην ελληνική κοινωνία, με παράλληλη διατήρηση των ιδιαίτερων πολιτισμικών και πολιτιστικών χαρακτηριστικών τους. Την ευθύνη του Προγράμματος έχει Διυπουργική Επιτροπή, που συντονίζεται από τον Υπουργό ΕΣΔΔΑ.

α) Οικισμοί
Συνολικά, από το 1997-2004 χορηγήθηκαν στο σύνολο της Χώρας 187 μόνιμες κατοικίες, 1.674 λυόμενες κατοικίες και 40 αίθουσες. Εντός του έτους 2003 χορηγήθηκαν 242 λυόμενοι οικίσκοι και εντός του 2004 εγκρίθηκε η χορήγηση 158 λυόμενων οικίσκων (οικίες, αίθουσες διδασκαλίας και ιατροκοινωνικά κέντρα), οι οποίες δεν έχουν ακόμα στο σύνολό τους παραδοθεί. Τους τελευταίους μήνες προχωρά η στεγαστική αποκατάσταση των Τσιγγάνων και η βελτίωση της ποιότητας ζωής τους σε ΟΤΑ που παρουσιάζουν ιδιαίτερα οξυμένα προβλήματα.

β) Στεγαστική αποκατάσταση μέσω δανείων και παραχώρησης οικοπέδων
Μέρος του Ολοκληρωμένου Προγράμματος Δράσης για τη στεγαστική αποκατάσταση των Ελλήνων Τσιγγάνων, αποτελεί και η χορήγηση 9.000 στεγαστικών δανείων, ύψους 60.000 € σε Έλληνες άστεγους τσιγγάνους με ευνοϊκούς όρους Από την έναρξη του προγράμματος 43 έως σήμερα, έχουν υποβληθεί, μέσω των Δήμων, από όλη τη χώρα 15.933 αιτήσεις και έχουν εγκριθεί 5.111 δάνεια. Από αυτά, εντός του 2003 εγκρίθηκαν 4051 αιτήσεις στεγαστικών δανείων και 1060 εντός του 2004. Παράλληλα, το Μάιο του 2003 θεσπίστηκε η δωρεάν παραχώρηση κατά πλήρη κυριότητα δημοτικών ή κοινοτικών ακινήτων σε Τσιγγάνους οι οποίοι έχουν ενταχθεί σε πρόγραμμα στεγαστικής αποκατάστασης υπό τη διαλυτική αίρεση, ότι επί μία πενταετία το παραχωρούμενο ακίνητο δε θα πωληθεί ή δε θα εκμισθωθεί, με εξαίρεση τη γονική παροχή.
Το Μάιο του 2004 τροποποιήθηκε η προαναφερθείσα διάταξη και δόθηκε η δυνατότητα στους ΟΤΑ στην περίπτωση κατά την οποία παραχωρούν με πλήρη κυριότητα οικοπεδική έκταση, η εκχώρηση των εγκεκριμένων δανείων να γίνεται υποχρεωτικά στον παραχωρούντα ΟΤΑ, εφόσον αποφασίσει να προέλθει και στην οργανωμένη οικιστική δόμηση της παραχωρηθείσας έκτασης.

γ)Προαγωγή υγείας και κοινωνικής ενσωμάτωσης τσιγγάνων
Το Υπουργείο Υγείας και Κοιν. Αλληλεγγύης μέσω κινητών μονάδων παρέχει στους μετακινούμενους πληθυσμούς υπηρεσίες που αποσκοπούν στην πρόληψη της διάδοσης λοιμωδών και άλλων νοσημάτων καθώς και στην ενημέρωση για θέματα υγιεινής και
οικογενειακού προγραμματισμού. Από τον Ιούλιο του 2004 έως και τον Μάρτιο 2005 έχουν γίνει επισκέψεις σε 15 καταυλισμούς, έχουν πραγματοποιηθεί 2.580 εμβόλια συνολικά σε 1.114 παιδιά και 18 παραπομπές περιστατικών που είχαν ανάγκη υγειονομικής ή κοινωνικής παρέμβασης. Για την δράση των κινητών μονάδων δαπανήθηκαν 176.000 € από τον Κρατικό προϋπολογισμό.

Παράλληλα, σε υλοποίηση της προγραμματικής σύμβασης που υπεγράφη από το Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής και Αλληλεγγύης, το Νοσοκομείο Παίδων «Αγλαΐα Κυριακού», την Ελληνική Παιδιατρική Εταιρεία και τα αντίστοιχα Πε.Σ.Υ.Π. πραγματοποιήθηκαν από τις 18/03/03 έως και τις 12/02/04 22.150 εμβολιασμοί σε 5.174 παιδιά. Επίσης πραγματοποιήθηκαν 471 γυναικολογικές εξετάσεις. Από τον Οκτώβριο του 2004 στο πρόγραμμα συμμετέχει και το ΕΚΑΚΒ με κοινωνικούς λειτουργούς και ψυχολόγους.

Στο πλαίσιο δημιουργίας πιο σταθερών δομών για την προαγωγή υγείας προβλέπεται (Π.ΕΠ Γ ΚΠΣ) κατά την κατά την περίοδο 2005-2006, η δημιουργία συνολικά 37 Ιατροκοινωνικών Κέντρων σε περιοχές όπου υπάρχουν οργανωμένοι οικισμοί τσιγγάνων.
Το κόστος λειτουργίας των δομών υπολογίζεται σε 100.000 € ανά έτος.

Τα Ιατροκοινωνικά Κέντρα παρέχουν υπηρεσίες
  • πρόληψης,
  • βασικής πρωτοβάθμιας υγείας και
  • πρωτοβάθμιας κοινωνικής φροντίδας καθώς και
  • κοινωνικής ενσωμάτωσης.
Η επίτευξη των παραπάνω θα πραγματοποιηθεί μέσω
  • της καταγραφής της ομάδας στόχου και των αναγκών,
  • την ενημέρωση για θέματα δημόσιας υγείας,
  • τη σύνδεση αυτών των ομάδων πληθυσμού με κοινωνικοπρονοιακά προγράμματα,
  • την εξοικείωσή τους με τα καινούργια δεδομένα στέγασης, καθώς και μέσω
  • της παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών για την ένταξη της οικογένειας, ιδιαίτερα των παιδιών, στην ελληνική κοινωνία.

δ) Εκπαίδευση
-Ολοκληρώθηκε η β΄φάση του έργου «Ένταξη Τσιγγανοπαίδων στο σχολείο».

ε) Απασχόληση
Στο πλαίσιο του Ε.Π «Απασχόληση και Επαγγελματική Κατάρτιση», από τον α’ κύκλο Συνοδευτικών Υποστηρικτικών Υπηρεσιών 2001-2003 ωφελήθηκαν 1.183 τσιγγάνοι. Από τα προγράμματα επιδότησης για την δημιουργία Νέων Θέσεων Εργασίας 2002-2004
ωφελήθηκαν 160 τσιγγάνοι ενώ από προγράμματα επιδότησης Νέων Ελεύθερων Επαγγελματιών 2002-2004 ωφελήθηκαν 51. Θα ξεκινήσει σύντομα η ολοκληρωμένη παρέμβαση για άτομα με πολιτιστικές και θρησκευτικές ιδιαιτερότητες (τσιγγάνοι και
έλληνες μουσουλμάνοι) και θα αφορά συνολικά 1.880 άτομα.

στ)Αθλητισμός
Στο πλαίσιο των προγραμμάτων μαζικού αθλητισμού αναπτύσσονται ειδικά προγράμματα για ομάδες του πληθυσμού που κινδυνεύουν από κοινωνική περιθωριοποίηση, όπως τα 44 προγράμματα για άτομα με αναπηρίες, για ψυχικά ασθενείς, για φυλακισμένους, ή
προγράμματα σε καταυλισμούς τσιγγάνων, σε περιοχές που διαμένουν παλιννοστούντες, μουσουλμάνοι και μετανάστες, σε συνεργασία με τους φορείς τους. Τα προγράμματα αυτά κατά το 2003-4 ανήλθαν σε 1.125 (έναντι 1.093 κατά το 2002-3).

ζ)Πολιτισμός
Αναπτύσσονται εκπαιδευτικά προγράμματα στον καλλιτεχνικό τομέα (εικαστικά, μουσική) σε χώρους συγκέντρωσης πληθυσμού της ομάδας στόχου. Ενδεικτικά αναφέρονται τα 5 εργαστήρια στο Διαπολιτισμικό Κέντρο Ιλίου με άμεσα ωφελούμενα 60 τσιγγανόπαιδα, οι
συνεργασίες με τα μουσεία σε 4 περιοχές με αντιπροσωπευτικούς φορείς τσιγγάνων ή με σχολεία που παρουσιάζουν συγκέντρωση τσιγγάνων από τις οποίες προκύπτουν 2.000 περίπου ωφελούμενα άτομα, το πρόγραμμα κατάρτισης τσιγγάνων στη φωτογραφία με
ωφελούμενα 11 άτομα και οι ξεναγήσεις σε μουσεία και χώρους πολιτισμικής αναφοράς με τη συμμετοχή 2.300 τσιγγάνων. Από όλες τις παραπάνω δράσεις υπολογίζονται να έχουν ωφεληθεί πλέον των 4.500 ατόμων.

Χρηματοδοτήσεις από τη ΣΑΕ 055:
2003: Ποσό ύψους 1.607.238 ευρώ, για βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης.
2004: Ποσό ύψους 4.171.934 ευρώ για την κατασκευή έργων υποδομής, για αναπλάσεις, για την κατασκευή δικτύων, σε υφιστάμενους ή νέους οικισμούς, για την αγορά γης, για τη δημιουργία νέων οικισμών και για τη χρηματοδότηση υποστηρικτικών δράσεων.
2005: έχουν γίνει πληρωμές 3.965.835 ευρώ, για ανάλογες παρεμβάσεις.
Χρηματοδοτήσεις από τους ΚΑΠ
2003: Ποσό ύψους 730.879,20 ευρώ σε 19 ΟΤΑ πρώτου βαθμού της Χώρας, για την υλοποίηση των Ολοκληρωμένων Προγραμμάτων Δράσης τους σχετικά με την κοινωνική ένταξη των Ελλήνων Τσιγγάνων (Κ.Υ.Α. 33689/24-7-2003)
2004: Ποσό ύψους 344.216,00 ευρώ, για ανάλογες δράσεις στο πλαίσιο ολοκληρωμένων
προγραμμάτων 10 ΟΤΑ πρώτου βαθμού της Χώρας (Κ.Υ.Α. 7215/4-2-2004).
2005: Δεν έχει γίνει σχετική πρόβλεψη, εν όψει του προγράμματος «ΘΗΣΕΑΣ».
ΚΠΣ
ΚΠΣ=Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης

Το Γ´ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης (ΚΠΣ) 2000 - 2006 αποτελεί τη συμφωνία μεταξύ της Eλληνικής κυβέρνησης και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις αναπτυξιακές προτεραιότητες της χώρας, οι οποίες θα συγχρηματοδοτηθούν, ανάλογα με την κατηγορία τους, από ένα από τα Διαρθρωτικά Ταμεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης:
* Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης - ΕΤΠΑ: συγχρηματοδοτεί προγράμματα και έργα υποδομών και εξοπλισμού για την ενίσχυση των παραγωγικών επενδύσεων, των επενδύσεων στους τομείς Παιδείας - Υγείας, των ενεργειών σε κοινοτικό επίπεδο ιδίως για μεθοριακές περιοχές, των ενεργειών για την προστασία του περιβάλλοντος, την ανάπτυξη του ενδογενούς δυναμικού των περιφερειών, των προπαρασκευαστικών και συνοδευτικών μέτρων και των μέτρων αξιολόγησης.
* Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο - ΕΚΤ : συγχρηματοδοτεί ενέργειες για επαγγελματική εκπαίδευση και επαγγελματικό προσανατολισμό, για ενίσχυση προσλήψεων σε θέσεις διαρκούς απασχόλησης, ενέργειες καινοτόμου χαρακτήρα για την ανάπτυξη της απασχόλησης και της επαγγελματικής κατάρτισης, ενεργειες που απευθύνονται στο προσωπικό των επιχειρήσεων και ενέργειες επαγγελματικού προσανατολισμού και παροχής συμβουλών σε ανέργους.
* Ευρωπαϊκό Ταμείο Προσανατολισμού και Εγγυήσεων - ΕΓΤΠΕ : χρηματοδοτεί την Κοινή Γεωργική Πολιτική της Eυρωπαϊκής Ένωσης, ενισχύει την αγορά και προωθεί τις διαρθρωτικές αλλαγές στη γεωργία. Το EΓTΠE διαιρείται σε δύο τμήματα : το Τμήμα Εγγυήσεων, που χρηματοδοτεί τα μέτρα στήριξης των τιμών και τις επιστροφές κατά την εξαγωγή ώστε να εξασφαλίζει σταθερές τιμές για τους γεωργούς και το Τμήμα Προσανατολισμού (EΓTΠE/Π) που ενισχύει μέσω επιδοτήσεων την ορθολογική οργάνωση, τον εκσυγχρονισμό και τις διαρθρωτικές βελτιώσεις στη γεωργία
* Χρηματοδοτικό Mέσο Προσανατολισμού της Αλιείας - ΧΜΠΑ : συγχρηματοδοτεί ενέργειες για την ενίσχυση του τομέα της αλιείας, της υδατοκαλλιέργειας και της μεταποίησης και εμπορίας των προϊόντων τους.

Το Γ´ ΚΠΣ, δηλαδή το τρίτο κατά σειρά οικονομικό "πακέτο" με το οποίο ενισχύεται η χώρα, είναι το μεγαλύτερο αναπτυξιακό πρόγραμμα που σχεδιάστηκε από την Ελλάδα και υλοποιείται με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης και έχει στόχο την ενίσχυση των πολιτικών για την πραγματική σύγκλιση, την περιφερειακή ανάπτυξη και την κοινωνική συνοχή.
Επιλέξιμη Δαπάνη
Επιλέξιμη Δαπάνη

Η Δαπάνη η οποία αντιστοιχεί σε Έργο / Ενέργεια, ή σε μέρος αυτού, που μπορεί να συγχρηματοδοτηθεί. Αν δηλαδή αγοράσουμε κάτι και δεν υπάρχει "επιλεξιμότητα" των χρημάτων που δώσαμε, τότε ο φορέας μας δεν δικαιούται να πάρει χρήματα από το ΠΕΠ για τη δαπάνη που πραγματοποίησε και τη χρεώνεται ο ίδιος
ΕΚΤ και ΕΤΠΑ
Δαπάνες ΕΚΤ ή τύπου ΕΚΤ είναι οι δαπάνες που κάνουμε για να υλοποιήσουμε ένα έργο και που αφορούν μισθούς, δημοσιότητα, κτλ. Με άλλη ορολογία τις αποκαλούμε και "soft" ενέργειες. Τις δαπάνες αυτές τις λέμε στην αργκό των προγραμμάτων ΕΚΤ γιατί αποτελούν χρήματα που δίνει το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ)
Οι δαπάνες τύπου ΕΤΠΑ, αποτελούν χρήματα που προέρχονται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) το οποίο χρηματοδοτεί κυρίως υποδομές (πχ δρόμους, κτίρια, κτλ)